Crkva Svetog proroka Ilije sa kriptom u Prnjavoru

U mačvanskom selu Prnjavor, na teritoriji opštine Šabac, izgrađena je crkva sa kriptom u kojoj su sahranjeni posmrtni ostaci civila koje je austrougarska vojska pogubila, u Prnjavoru i okolnim selima, tokom bitke na Ceru 1914. godine.


GALERIJA

Crkva Svetog proroka Ilije sa kriptom u Prnjavoru
Crkva Svetog proroka Ilije sa kriptom u Prnjavoru

Prvobitna crkva na ovom mestu se pominje još sredinom XVIII veka. Inicijativa za današnju pokrenuta na narodnom zboru 1905. godine, zahvaljujući želji uglednog trgovca Mijaila Samurovića da u rodnom mestu podigne crkvu. Ona je podignuta u vizantijskom stilu, sa osmouglim kubetom, četvorouglim tornjem, tri zvona i bogato ukrašenom unutrašnjošću. Svečano je završena na praznik Svetog Ilije 1909. godine. Građevina na žalost strada za vreme zločina austrougarske vojske u Mačvi 1914. godine. Tokom njih je u samom Prnjavoru ubijeno 460 stanovnika, dok je u zarobljeništvo i internaciju odvedeno 502 ljudi. Najmlađa žrtva bila je trogodišnja beba, a najstarija osamdesetsedmogodišnja starica. Ove zločine zabeležio je švajcarski kriminolog Arčibald Rajs.

Nakon završetka rata doneta je odluka da se podigne spomenik stradalim žrtvama, tako da je 5. novembra 1922. godine završena i osveštana spomen kapela sa kosturnicom. Takođe, podignut je i spomenik Arčibaldu Rajsu u centru sela Prnjavor.

 

Vladimir Lukić

dipl. istoričar