Manastir Nikolje (Čačak)

Manastir Nikolje nalazi se na obali reke Velike Morave u podnožju planine Kablar, u selu Rošici u blizini Ovčar Banje. Posvećen je Prenosu moštiju Svetog Nikole.


GALERIJA

Manastir Nikolje (Čačak)
Manastir Nikolje (Čačak)
Manastir Nikolje (Čačak)
Manastir Nikolje (Čačak)

Ne zna se ko je ktitor manastira Nikolje, dok je vreme gradnje prema jednoj legendi datovano u XII a prema drugoj u XIV vek. Prvi put je pomenut u turskom popisu iz 1476 - 1478. godine. Nekoliko puta je stradao tokom turske vlasti, ali nije napuštan. U vreme Drugog srpskog ustanka 1815. godine poslužio je kao utočište za kneza Miloša Obrenovića i njegovu prodicu. U znak zahvalnosti Miloš je 1817. godine sagradio konak.

Manastir je do danas očuvao svoj autentični srednjevekovni izgled. Sagrađen je u moravskom stilu kao jednobrodna građevina sa osnovom grčkog krsta bez kubeta. Ulaz se, umesto na istočnoj, nalazi na južnoj strani. Naos je oslikan 1587. godine o čemu svedoči natpis iznad ulaznih vrata, priprata crkve oslikana je 1637. godine i rad je zografa Mitrofana, a nekoliko fresaka datira iz XIX veka. Ikonostas je iz 1829. godine, i delo je Janka Molera Mihajlovića ikonopisca iz Dragačeva.

U manastiru se čuva deo mošti svetog Nikole sahranjenog u Bariju, i mošti Svetog Oca Nikolaja Mirlikijevskog i Svetog Nikodima. Ikona iz manastira Nikolje koja se danas nalazi u Narodnom muzeju u Beogradu, ikonopisana je 1489. godine. Iz ovog manastira potiče „Nikoljsko jevanđelje“, rukopisna knjiga pisana na srpskoslovenskom jeziku pergamentu krajem XIV ili početkom XV veka, koja se danas nalazi u Biblioteci u Dablinu. U manastirskoj riznici nalazi se i „Karansko jevanđelje“, ukrašeno portretima jevanđelista, manjim zastavicama i inicijalima, nastalo 1609. godine u Beloj karanskoj crkvi u blizini Užica. U okviru manastirskog kompleksa nalazi se i grob Petra, sina Miloša Obrenovića, koji je ovde preminuo.

 

Vladimir Lukić

dipl. istoričar