Vranje

Opština Vranje se nalazi na jugoistoku Srbije i pripada Pčinjskom okrugu. Centar opštine je grad Vranje i predstavlja ekonomski, politički i kulturni centar pčinjskog okruga. Grad se nalazi u severozapadnom delu vranjske kotline, na levoj obali Južne Morave.


Nema pouzdanih podataka kada i gde je formirano naselje ali je pretpostavka je da se to dogodilo u vreme Rimljana, Vizantije ili Slovena.

Prvi pisani trag o Vranju, još u XI veku, ostavila nam je Ana Komnina - Grkinja carskog roda. U sastav srpske države Vranje je definitivno ušlo 1207. godine kada ga je osvojio Stefan Prvovenčani.

U Prvom svetskom ratu Bugari su okupirali Vranje 16,17. oktobra 1915. a oslobodili su ga srpski ratnici sa Solunskog fronta 4. oktobra 1918. godine. U Drugom svetskom ratu Nemci su u ovaj grad ušli 9. aprila 1941. godine, da bi ga 22. aprila predali u ruke bugarskim fašistima.

Vranje je oslobođeno 7. septembra 1944. godine.

Kulturno - istorijski spomenici Vranja:

  • Markovo kale, ostaci srednjovekovnog utvrđenja, na antičkim temeljima. Pretpostavlja se da ga je podigao vizantijski car Justian I u VI veku.
  • Crkva svetog Nikole zadužbina braće Balšića. Car Dušan je između 1343. i 1345 sa Vranjem, priložio Hilandaru.
  • Crkva mučenice Petke Paraskeve, poznatija kao krstata džamija. Stavivši na vrh minareta krst i polumesec, Turci su nameravali da tako izmire dve religije.
  • Hamam, staro tursko kupatilo sagrađeno krajem XVII veka.
  • Pašin konak, sagradio je Raif-beg Džinić 1765. godine.
  • Crkva Bogorodičinog Uspenja, datira iz srpske srednjovekovne države. Turci su je srušili ali je obnovljena 1820. godine
  • Beli most je podignut 1844. godine. Zovu ga i „most ljubavi“, jer je, po legendi, podignut u pomen nesrećne ljubavi Turkinje Ajše i srpskog pastira Stojana.
  • Česma Đerenka: Legenda kaže da su je Turci podigli kao spomenik svom omiljenom Đerzelezu, koji nije uspeo da osvoji srce lepe crnooke Srpkinje, kojoj je, po njemu, bilo namenjeno ime – Đerenka.
  • Crkva Prepodobne Paraskeve - Svete Petke je izgrađena 1925, na temeljima starog hrama, koji je pripadao metohu manastira Dečani.
  • Muzej kuća Bore Stankovića, izgrađena oko 1850. godine. U muzej je pretvorena 18. juna 1967. godine.
  • Spomenik oslobodiocima Vranja iz 1878. godine, poznatiji kao Čika Mitke, otkriven je 1903. godine.
  • Spomenik žrtvama zverstava bugarskog okupatora podignut je početkom 1922. godine.
  • Spomenik Bori Stankoviću otkriven je 7. septembra 1954. godine
  • Spomenik revoluciji otkriven je 1985. godine
  • Spomenik ratnicima oslobodilačkih ratova 1912-1918. godine, podignut je 1988. godine, u pomen na žrtve balkanskih i prvog svetskog rata.

Manifestacije:

  • Dani karanfila.
  • Borina Nedelja.
  • Dani Vanja.
  • Vranjska banja