Smederevo

Smederevo se prvi put pominje u ravaničkoj povelji u kojoj se navodi da je knez Lazar ovo malo naselje poklonio manastiru Ravanici. Postaje poznatije od kada ga je u 15. veku Đurađ Branković odabrao za svoju prestonicu. U periodu imeđu 1428. i 1430. godine, na ušću reke Jezave u Dunav, podignuta je Smederevska tvrđava.


Smederevska tvrđava je gradsko utvrđenje, koju je na ušću reke Jezave u Dunav u drugoj četvrtini XV veka (od 1428. godine) podigao despot Srbije Đurađ Branković (1427-1456), po njoj nazvan Smederevac. Tvrđava je po svom tipu klasično vodeno ravničarsko utvrđenje, što je čini jedinstvenom u srpskoj srednjovekovnoj arhitekturi, a za uzor prilikom gradnje uzet je Carigrad i njegovi bedemi.

Sjajan dizajn utvrđenja može se videti na osnovu činjenice da na njoj, od okončanja srpske gradnje sredinom XV veka i osmanlijskog dodavanja četiri artiljerijske kule 1480. godine, nije učinjena nikakva prepravka sve do kraja njene vojne upotrebe u drugoj polovini XIX veka. Tvrđava je pretrpela značajna razaranja tokom svetskih ratova od bombardovanja i eksplozija, ali je i pored toga zadržala svoju monumentalnost. Danas je Veliki Grad mahom u ruševinama i izložen zubu vremena, dok su na prostoru Malog Grada izvedeni konzervatorski i restauratorski radovi čime mu je donekle vraćen pređašnji izgled, a cela tvrđava se od 1946. godine nalazi pod zaštitom države. Mali Grad je često poprište kulturnih i sportskih manifestacija, a tokom Smederevske jeseni on postaje kulturna prestonica Smedereva i poprište održavanja mnogobrojnih predstava i koncerata.

Smederevski grad bio je jedna od najvećih srednjovekovnih tvrđava u Evropi. Za vreme Prvog svetskog rata i prelaska Austrijanaca preko Dunava, stari grad je bio bombardovan i teško oštećen. U Drugom svetskom ratu doživeo novo razaranje zbog velike eksplozije municije koja je tu bila smeštena. Pred kraj rata rušili su ga i engleski bombarderi.