Odžaci

Opština Odžaci nalazi se u severozapadnom delu Srbije, tačnije pripada Zapadnobačkom okrugu. Njena teritorija pruža se duž leve obale Dunava, a sa druge strane graniči se sa Republikom Hrvatskom. Spada u jednu od najmanjih opština u Srbiji sa svega 8 seoskih naselja koja su raspoređena oko opštinskog centra sa ukupno oko 31.000 stanovnika.


Za poreklo imena opštine vezuje se više teorija. Po jednoj ono potiče od turske reči Odžak, što u turskoj vojnoj mitologiji znači vojna posada, dok po drugoj potiče od bosanskog Odžaka odakle je u 16. veku doseljeno nekoliko srpskih porodica. Istorija ovog prostora počela je još u praistoriji, o čemu govori arheološki pronalazak „Crvenokosa boginja“ iz perioda neolita čija se starost procenjuje na 7.000 godina. Znatno kasnije, tek u 16. veku javljaju se prvi pisani izvori. Oni govore o srpskim porodicama koje su živele ovde, ali su usled kolonizacije od strane Habzburške monarhije morali prisilno da se isele. Nemački kolonisti su dobijali zemljište za gradnju kuća i obradu, pa sa njima i počinje masovan uzgoj konoplje. Već 1907. otvorena je prva fabrika za preradu kudelje i proizvodnju užadi, te se kasnije proizvodnja širi na proizvodnju vunene i svilene tkanine. Posle Prvog svetskog rata Odžaci postaju deo Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Tokom Drugog svetskog rata vršen je progon Srba, Roma i Jevreja od strane mađarske vojske. Oslobođenje je došlo 1944. godine kada polako stanovništvo iz južnih krajeva zemlje počinje da naseljava prostor Vojvodine. Time i počinje urbanizacija i industrijalizacija opštine, a kulturni život postaje sve bogatiji.

Odžaci su poznati po brojnim prirodnim lepotama i sakralnim objektima. Reka Dunav formirala je brojne ade, bare i jezera koja su veoma popularna među pecarošima zahvaljujući bogatstvu ribom. Najpoznatije lokacije su Bogojevski rit i jezera Štrand. Kroz opštinu prolazi i trans-evropska biciklistička ruta Euro Velo 6, a posebnu pažnju privlače brojni salaši, etno kuće i vetrenjače kojima se opština ponosi. Galerija Sv. Rafaila i Muzejska jedinica čuvaju značajna dela i predmete od velike kulturne važnosti. Od sakralnih objekata najpoznatiji su:

  • Pravoslavni hram Sv. Georgija u Ratkovu
  • Pravoslavni hram Sv. arh. Mihajla u Deronjama
  • Pravoslavni hram Sv. Mateje u Srpskom Miletiću
  • Rimokatolička crkva Sv. Mihaila
  • Kapela Sv. Vendelina
  • Rimokatolička crkva Sv. Ivana Nepomuka
  • Pravoslavni hram Sv. apostola Petra i Pavla u Brestovcu
  • Pravoslavni hram Sv. Velikomučenika Dimitrija u Laliću.

Opština nije naseljena samo Srbima, već i Mađarima i Slovacima te upravo ta šarolikost u nacionalnom i kulturnom smislu može se videti na brojnim manifestacijama: Ne zaboravi rode, Fijakerijada, Starinska žetva, Gitarijada, Rakijada, Nošnja bal, Haiku festival, Dani likovne kolonije „Rafailo Momčilović.“ Do Odžaka se može doći lokalnim i regionalnim saobraćajnicama. Magistralni pravac M-3 vodi od Vrbasa do graničnog prelaza Bogojevo, dok M-18  povezuje Sombor  sa Bačkom Palankom. Od Novog Sada vode regionalni pravci R-104 i R-102 preko Bačkog Petrovca i Ratkovca u dužini od 60 km. Beograd je udaljen oko 140 km, te je ujedno i najbliži aerodrom Nikola Tesla. Svakako veliki značaj ima i  železnički pravac Novi Sad - Ratkovo - Bogojevo.