Manastir Studenica

Manastir Studenica udaljen je 57 km od grada Kraljeva. Glavna manastirska crkva posvećena je Uspenju Presvete Bogorodice. Od 1988. godine Studenica se nalazi na UNESKO-voj listi svetske baštine. 


GALERIJA

Manastir Studenica
Manastir Studenica
Manastir Studenica
Manastir Studenica
Manastir Studenica
Manastir Studenica
Manastir Studenica

Gradnju Bogorodičine crkve započeo je 1183. godine Stefan Nemanja, veliki raški župan i rodonačelnik srpske vladarske srednjevekovne dinastije Nemanjić. Stefan Nemanja se 1196. godine zamonašio u Studenici, a presto, kao i staranje o manastiru, prepustio je svom sinu Stefanu Nemanjiću. Crkva je jednobrodna građevina, sa oltarskim prostorom i unutrašnjom pripratom, zidana od belog mermera u arhitektonskom stilu koji je mešavina romanskog i vizantijskog stila. Spoljašnju pripratu 1245. godine podigao kralj Radoslav. Crkva je spolja ukrašena bogatom mermenom plastikom u stilu romanike. Na severnoj i južnoj strani nalaze se predvorja, a na dovratku severnog portala nalazi se čuveni vizantijski studenički krst.Freske su nastale početkom XIII veka, ali je živopis dopunjen i u XVI veku.

Kao monah Simeon, 1199. godine, Stefan Nemanja umire na Svetoj gori u manastiru Hilandaru. U državi je došlo do borbe za vlast između Stefana Nemanjića i njegovog starijeg brata Vukana. Očevo telo u Studenicu donosi najmađi sin Rastko (Sveti Sava) i miri braću. Sava je u Studenici boravio od 1207. do tridesetih godina XIII veka. Godine 1208. napisao je „Studenički tipik“ koji uređuje organizaciju života u monaškoj zajednici Studenice, a sadrži i žitije Stefana Nemanje. Osnovao je i prvu bolnicu pod imenom „Sveti Duh“. Studenica je u to vreme postala politički, kulturni i duhovni centar Srbije.Počev od 1459. godine i pada srpske srenjevekovne države, mansatir je u više navrata pljačkan i paljen. U njemu se danas nalaze mošti Stefana Nemanje, Stefana Prvovenčanog i Ane Nemanjić (ćerke vizantijskog cara Romana IV i žene Stefana Nemanje). U konacima iz XVIII veka danas se nalazi muzej u kome su izložene dragocenosti iz riznice Studenice.

Manastirski kompleks čine još: Kraljeva crkva koju je 1314. godine podigao kralj Milutin i posvetio Svetom Joakimu i Ani, crkva Nikoljača (posvećena Svetom Nikoli), ostaci temelja crkve Svetog Jovana, Savina trpezarija, kula, riznica, konaci.

 

Vladimir Lukić

dipl. istoričar