Logor Sajmište

Logor Sajmište ili „Prihvatni logor Zemun“, nekadašnji je sabirni logor Gestapoa u Beogradu. Nalazio na levoj obali reke Save na mestu Starog sajmišta, nekadašnjeg prostora Beogradskog sajma izgrađenog 1936. godine.


GALERIJA

Logor Sajmište
Logor Sajmište
Logor Sajmište

Ovaj prostor bio je napušten nakon aprilskog bombardovanja Beograda pa se našao u sastavu Nezavisne države Hrvatske. Sajmište je na zahtev Nemačke ustupljeno Gestapou i na tom mestu je nastao logor. Osnovan je oktobra 1941. godine i u početku su u njega smeštali samo srpske Jevreje, uglavnom žene, decu i stare. Do početka decembra u njemu je bilo zatočeno oko 6400 Jevreja i Roma, koji su većinom ubijeni. Počev od 1942. godine u logor su smeštani zarobljeni pripadnici partizanskog i četničkog pokreta. Iz njega su mnogi poslati i na prinudni rad u Nemačku. Do savezničkog bombardovanja 1944. godine kada je oštećen i rasformiran, kroz njega je prošlo oko 32 000 ljudi od kojih je ubijeno oko 11 000.

Ovaj prostor je nakon završetka Drugog svetskog rata imao brojne namene – privremeni smeštaj institucija za izgradnju Novog Beograda, stanovi za socijalno ugrožene, likovna kolonija Udruženja likovnih umetnika Srbije, romsko naselje. Godine 1965. leva obala je proglašena za spomen-obalu i od tada se ređaju pokušaji da se na adekvatan način obeleži. Prva spomen-ploča postavljena je 1974. godine, zatim 1984. druga, da bi 1987. čitav prostor bio utvrđen za kulturno dobro. Godine 1995. u znak sećanja na žrtve Sajmišta postavljen je dvadeset i dva metra visok spomenik u bronzi, rad vajara Miodraga Živkovića. Međutim, urbanistički plan čitavog kompleksa donet tri godine ranije, nije realizovan do danas.

 

Vladimir Lukić

dipl. istoričar